ISTORIJAT

Početkom 1953. godine formiran je Gradski muzej, koji je pod tim imenom radio u iznajmljenim prostorijama do kraja 1957. godine kada je promenio ime u Raški muzej, koji je 1969. godine dobio zgradu, u kojoj se nalazila škola. Zgrada je podignuta sredinom 19. veka i u njoj je bila smeštena i ruždija (turska gimnazija). Kako je bila ruinirana, to je 1972. godine rekonstruisana i adaptirana za potrebe Muzeja, a Zavod za zaštitu spomenika kulture u Kraljevu proglasio je kulturnim dobrom 10.02.1972. godine, što je mnogo kasnije (17. jula 2001. godine) uradila i Vlada RS.

Muzej je 1971. godine promenio ime u Zavičajni muzej, a naredne, 1972. godine, urađena je rekonstrukcija dobijene zgrade i 28. novembra 1973. godine Muzej je zvanično otvoren za javnost. Današnji naziv Muzej Ras Novi Pazar, dobio je 1. januara 1987. godine.

U svom višedecenijskom delovanju Muzej Ras Novi Pazar svrstao se u red najznačajnijih institucija u unutrašnjosti Srbije, razvijajući sve oblike muzeološkog rada. Tokom vremena od skromne zbirke prerastao je u muzej kompleksnog tipa koji obuhvata sve oblasti ljudskog delovanja, od istorije, preko arheologije, numizmatike, etnologije, primenjene umetnosti do savremenog likovnog stvaralaštva. Odlukom Vlade Republike Srbije, od 30. aprila 2013. godine, Muzej Ras Novi Pazar je proglašen za instituciju od nacionalnog značaja. Organizator je i zavidnog broja naučnih i stručnih skupova, kao i velikog broja izložbi.

Zahvaljujući donatorima, ali i Opštini Novi Pazar i Ministarstvu kulture Srbije, tokom 2003-2004. godine urađena je opsežna rekonstrukcija muzejske zgrade i urađena nova stalna postavka, a 28. novembra 2013. godine Muzej je obeležio šezdeset godina postojanja i rada.

Specifičnost područja, način života i etnička šarolikost, gde većinu čine Bošnjaci i Srbi, uticale su i na karakteristike predmeta. Tako se u Muzeju nalaze različite vrste alatki koje su koristile mnogobrojne zanatlije koje su živele i radile u Novom Pazaru: terzije, ćurčije, kovači, kazandžije, kujundžije, potkivači, papudžije, jorganidžije, sarači, lončari, mutavdžije, samardžije, dunđeri, tabaci, nanuldžije, britvari, nožari, puškari, duvandžije ali i pekari (ekmedžije), poslastičari, ćevapdžije, aščije (kuvari), kafedžije, mehandžije. Proizvodi većine ovih zanatlija nalaze se i u našoj zbirci.

Najveću pažnju svakako privlače proizvodi terzija, koji su izrađivali delove nošnji. Lepotom izrade, bogatstvom zlatoveza i motivima izdvajaju se primerci misiraba, miltani, jeleci, džuba, dimije, čakšire, razne vrste košulja itd. Od svog osnivanja Muzej je ostvarivao saradnju sa srodnim institucijama u Bosni i Hercegovini, Crnoj Gori, Hrvatskoj, Sloveniji, kao sa područja šireg regiona. Najintenzivniju saradnju imao je sa institucijama iz Srbije, na prvom mestu SANU-i, Arheološkim, Etnografskim, Istorijskim i Balkanološkim institutom, sa Narodnim, Etnografskim i Istorijskim muzejom Srbije, Republičkim zavodom za zaštitu spomenika i Zavodom za zaštitu spomenika kulture u Kraljevu.

U svom dugogodišnjem radu Muzej Ras Novi Pazar je postigao izvanredne rezultate. Prikupio je preko 10 000 eksponata i veći broj istih je stručno obradio i sredio po zbirkama. Pređeni put od 66 godina, u različitim fazama istorijskog, kulturnog i ekonomskog razvoja našeg društva, svedoči da naš Muzej predstavlja vitalnu ustanovu koja svojim, rezultatima i entuzijazmom, dala svoj puni doprinos u vrednovanju kulturne baštine područja na kom obavlja svoju delatnost. Treba pomenuti i da je Muzej bio jedina institucija registrovana za izdavaštvo, pa je 1974. godine štampana prva knjiga, a potom su usledila brojna izdanja (oko 150).

Naša vizija je da budemo vrhunski primer upravljanja, prezentacije i održivog korišćenja kulturne baštine, kao i referentno mesto interpretacije istorijske i savremene baštine multikulturalnog grada kao što je Novi Pazar i područje koje u nadležnosti muzeja.

Samim tim, misija Muzeja Ras Novi Pazar je očuvanje, zaštita, prezentacija i interpretacija lokalnog identiteta, istorije i kulture na dobrobit šire javnosti, obrazovanje svih slojeva društva i održivo korišćenje kulturne baštine.